Türkiye'de seçim türleri ve makamlar

Bir seçim sonucunu okurken ilk soru şudur: hangi makam için oy verilmiş? Aynı sandık gününde birden çok yarışma olabilir ve bunların sonuçları birbirinden bağımsızdır. Arşiv her makamı ayrı tutar; toplamlar ve karşılaştırmalar yalnız aynı makam içinde yapılır.

Yedi makam

Milletvekili seçimi Türkiye Büyük Millet Meclisi üyelerini belirler ve sonuç seçim çevresi bazında sandalyeye dönüşür. Cumhurbaşkanlığı seçimi 2014'ten beri doğrudan halk oyuyla yapılır. Yerel yönetimlerde büyükşehir belediye başkanlığı, belediye başkanlığı, belediye meclisi ve il genel meclisi ayrı yarışmalardır. Halkoylaması ise bir anayasa değişikliğinin oylanmasıdır; orada tercihler parti değil, evet ve hayırdır.

Yerel seçimde üç ayrı pusula

Bir yerel seçim gününde büyükşehir olan bir ilde seçmen büyükşehir belediye başkanı, ilçe belediye başkanı ve belediye meclisi üyeleri için oy kullanır. Büyükşehir olmayan illerde ise belediye başkanlığı, belediye meclisi ve il genel meclisi pusulaları bulunur. Arşivde bu yarışmaların her biri kendi kaydıyla durur; bir ilçenin aynı gün üç farklı tablosu olabilir.

Cumhurbaşkanlığı ve iki tur

Cumhurbaşkanlığı seçiminde hiçbir aday geçerli oyların salt çoğunluğunu alamazsa iki hafta sonra ikinci tur yapılır ve ikinci turda ilk turun ilk iki adayı yarışır. Arşivde turlar ayrı kayıttır: 2023'ün birinci turu ve ikinci turu kendi sayfalarında durur, çünkü iki turun seçmen davranışı değil, iki ayrı oylamanın rakamları kayda geçer.

Halkoylamaları

Halkoylamasında sonuç evet ve hayır seçeneklerinin oyudur; parti satırı yoktur. Arşiv bu oylamaları da aynı bölge hiyerarşisiyle tutar, böylece bir ilçenin halkoylaması sonucu ile aynı ilçenin milletvekili seçimi sonucu yan yana görülebilir.

Arşivde hangi seçim var

Aşağıdaki tablo veritabanından üretilir; elle güncellenen bir liste değildir.

En yeni kayıt 2 Haziran 2024 tarihli 2024-06-02 Belediye Başkanlığı; Türkiye geneli katılım %76,9. Tam liste için seçim dizinine bakın.