İçeriğe atla
Seçim Arşivi1950–2024

Rehber

İlçe ve belde sınırları neden değişti

2014 yerel seçiminden itibaren Türkiye'nin yerel yönetim haritası bugünkü hâlini aldı: yeni büyükşehirler kuruldu, belde belediyeleri kapandı, merkez ilçeler bölündü. Aynı yerin iki seçimdeki sonucunu karşılaştırmak bu yüzden her zaman doğrudan mümkün değil.

Seçim sonuçlarını yıllar arasında karşılaştırırken en sık karşılaşılan engel partiler değil, sınırlardır. Bir ilçe ikiye ayrıldıysa, bir belde kapanıp bir ilçeye bağlandıysa, o yerin iki seçimdeki rakamları aynı coğrafyayı anlatmaz.

6360 sayılı Kanun

6360 sayılı Kanun, on üç ilde büyükşehir belediyesi kurulmasını ve büyükşehir sınırlarının il sınırına genişletilmesini düzenledi. Düzenleme 2014 yerel seçimiyle birlikte uygulanmaya başladı. Bu illerde il genel meclisi seçimi yapılmaz oldu ve ilçe belediyelerinin sayısı değişti.

Kapanan belde belediyeleri

Aynı düzenlemeyle çok sayıda belde belediyesi tüzel kişiliğini yitirerek bağlı olduğu ilçeye mahalle olarak katıldı. Arşivde bu birimler silinmez: kendi geçerlilik aralığıyla saklanır, böylece 2009 yerel seçiminde bir belde belediyesi için kullanılan oylar hâlâ kendi kaydında görünür. Bir kısım belde ise kapanmak yerine ilçeye dönüştü.

Bölünen merkez ilçeler

Büyükşehir olan illerde "merkez ilçe" kaydı kapandı ve yerine iki ya da daha çok yeni ilçe kuruldu. Bir ilin merkezinde oy kullanan seçmenin sonraki seçimde hangi ilçede sayıldığı buna göre değişti.

2011 seçimiMerkez ilçe63602014 ve sonrasıYeni ilçe A0,503Yeni ilçe B0,497Oranlar tahmin değil: taşınan mahallelerin bir önceki seçimdeki kayıtlı seçmen sayısından hesaplanır.Mevzuat referansı yazılmamış eşleme satırı, bugünkü sınırlar modunda kullanılmaz.
Bir merkez ilçenin iki yeni ilçeye ayrılması. Oranlar, taşınan mahallelerde bir önceki seçimde kayıtlı olan seçmen sayısından hesaplanır.

Eşleme tablosu

Arşivde her sınır değişikliği bir eşleme satırıdır: hangi kaynak biriminin seçmeninin hangi oranda hangi yeni birime gittiğini gösterir. Oranlar, bir önceki seçimde o mahallelerde kayıtlı seçmen sayısından hesaplanır; bir kaynak birimin oranları toplamı tam olarak 1'dir ve bu, derleme sırasında test edilir. Tutmazsa derleme durur.

Referansı olmayan satır kullanılmaz

Bir eşleme satırının kullanılabilmesi için dayandığı mevzuat referansının yazılı olması gerekir. Referansı olmayan satır "doğrulanmadı" durumunda kalır ve bugünkü sınırlara göre karşılaştırmada devreye girmez. Bu kural, sınır değişikliğinin hatırlanarak değil kaynağıyla kaydedilmesini zorunlu kılar.

Hangi ilin bugün kaç ilçesi olduğunu il dizininden görebilir, bir ilçenin bütün seçimlerini kendi sayfasından izleyebilirsiniz.

Arşivdeki karşılığı

Sık sorulan sorular

2011 ile 2014 sonucunu doğrudan karşılaştırabilir miyim?
Sınırı değişmemiş ilçelerde evet. Bölünmüş ya da kapanmış birimlerde iki seçim aynı coğrafyayı göstermez; bu durumda eşleme tablosu gerekir.
Belde belediyeleri kapanınca eski sonuçlarına ne oldu?
Kayıtlar yerinde duruyor. Her belde kendi geçerlilik aralığıyla saklanır ve bağlı olduğu ilçenin altında görünür; ilçe toplamı bu kayıtların toplamıdır.
Eşleme oranları nasıl hesaplanıyor?
Tahminle değil: bir önceki seçimde o mahallelerde kayıtlı olan seçmen sayısına göre. Bir kaynak biriminin kaç seçmeninin hangi yeni ilçeye taşındığı hesaplanır ve oran buradan çıkar.

Diğer rehberler